Jednostki – Przeliczniki
Zakład Ekonomiki i
Badań Rynku Paliwowo–Energetycznego
Instytut GSMiE PAN –
Kraków
tel.: (...12)
632–27–48
e-mail: rynek@min-pan.krakow.pl
zaktualizowano
dnia 2003-04-11
PRACA, ENERGIA, CIEPŁO
Jednostka podstawowa w układzie SI – dżul – 1 J = 1 N
x 1 m x s-2 = 1 W×s
1 J = 0.102 kG×m = 0.239 cal = 2.77 x 10-7 kW×h = 0.948 x 10-3 Btu
1 cal = 4.1868 J = 1.16 x 10-6 kW×h = 3.968 x 10-3 Btu
1 kW×h = 3.6 x 106 J (3 600 kJ) = 8.6 x 105
cal (869 kcal) = 3 413 Btu
1 Btu = 1.055 kJ = 0.252 kcal = 2.930 x 10-4
kW×h
Paliwo umowne
ekwiwalent
ropy – ton of oil equivalent (paliwo o kaloryczności 10000 kcal/kg)
1 toe = 10 x 106 kcal = 10Gcal = 41.87
GJ/Mg
ekwiwalent
węgla – ton of coal equivalent (paliwo o kaloryczności 7000 kcal/kg)
1 tce = 1 tpu = 7 x 106 kcal = 7 Gcal =
0.7 toe = 29.308 GJ (NAR)
1 tpu = 0.7 toe
1 toe = 1.4286 tpu (tce)
1toe = 41.85 x 10–6 PJ
1 PJ = 23890 toe
Przeliczniki jednostek energetycznych
|
1 kcal |
= |
4.1868 |
kJ |
|
1 kcal |
= |
3.968 |
Btu |
|
1 kJ |
= |
0.2389 |
kcal |
|
1 kJ |
= |
0.948 |
Btu |
|
1 Btu |
= |
1.055 |
kJ |
|
1 Btu |
= |
0.252 |
kcal |
|
1 lb |
= |
0.4536 |
kg |
|
1 kg |
= |
2.205 |
lb |
|
1 Btu/lb |
= |
0.5556 |
kcal/kg |
|
1 Btu/lb |
= |
2.3256 |
kJ/kg |
|
1 kcal/kg |
= |
4.1868 |
kJ/kg |
|
1 kcal/kg |
= |
1.80 |
Btu/lb |
|
1 kJ/kg |
= |
0.2388 |
kcal/kg |
|
1 kJ/kg |
= |
0.43 |
Btu/lb |
Wartość opałowa
|
1 kJ/kg |
= 0.2389 kcal/kg |
= 0.4299 Btu/lb. |
|
1 kcal/kg |
= 4.1868 kJ/kg |
= 1.80 Btu/lb. |
|
1 Btu/lb. |
= 2.3256 kJ/kg |
= 0.5556 kcal/kg |
wartości opałowe węgla
podawane są w stanach
|
AR |
– As Received |
– stan roboczy |
|
AD |
– Air Dried |
– stan powietrzno–suchy |
|
DB |
– Dry Basis |
– stan suchy |
|
DAF |
– Dried Ash Free |
– stan suchy bezpopiołowy |
|
NAR |
– Net As Received |
– netto w stanie roboczym |
|
GAR |
– Gross As Received |
– brutto w stanie roboczym |
|
GAD |
– Gross Air Dried |
– brutto w stanie
powietrzno-suchym |
|
Gross Calorific Value |
– ciepło spalania |
|
|
Net Calorific Value |
– wartość opałowa |
|
|
GAR/1.04 = NAR |
|
GAD/1.09 = NAR |
|
GAR/1.05 = GAD |
Współczynniki przeliczeniowe – energia
|
|
TJ |
Gcal |
Mtoe |
Mtce |
Mbtu |
GWh |
|
TJ |
1 |
238.8 |
2.388 x 10-5 |
1.67 x 10-5 |
947.8 |
0.2778 |
|
Gcal |
4.1868 x 10-3 |
1 |
10-7 |
1.4285 x 10-7 |
3.968 |
1.163 x 10-3 |
|
Mtoe |
4.1868 x 104 |
107 |
1 |
1.4285 |
3.968 x 107 |
11630 |
|
Mtce |
2.93 x 104 |
0.70 x 107 |
0.7 |
1 |
2.778 x 107 |
8141 |
|
Mbtu |
1.055 x 10-3 |
0.252 |
2.52 x 10-8 |
1.764 x 10-8 |
1 |
2.931 x 10-4 |
|
GWh |
3.6 |
860 |
8.6 x 10-5 |
6.02 x 10-5 |
3412 |
1 |
Źródło:
Coal Information 2001 – International Energy Agency
Współczynniki do przeliczania wartości parametrów
Współczynniki przeliczeniowe
wartości parametrów paliw stałych z danego stanu
na stan inny (wg PN–91
G–04510
|
Wartość parametru reprezentująca |
Współczynniki do przeliczania wartości parametrów |
||
|
roboczy |
analityczny |
suchy |
|
|
r |
a |
d |
|
Stan roboczy r |
1 |
(100–Wa)/(100–Wtr) |
100/(100–Wtr) |
|
Stan analityczny a |
(100–Wtr)/(100–Wa) |
1 |
100/(100–Wa) |
|
Stan suchy d |
(100–Wtr)/100 |
(100–Wa)/100 |
1 |
Przeliczanie wartości opałowej paliw stałych z danego stanu na inny (wg PN–81 G–4513)
– ze stanu roboczego Qir na stan suchy
Qid = 100/(100–Wtr)*(Qir + 24.42 Wtr)
– ze stanu analitycznego Qia na stan roboczy
Qir = (100–Wtr)/(100–Wa)*(Qia + 24.42 Wa)–24.42 Wtr
– ze stanu analitycznego Qia na stan suchy
Qid = 100/(100–Wa)*(Qia + 24.42 Wa)
Wartości opałowe wybranych surowców energetycznych
węgiel kamienny energetyczny spalany przez elektrownie cieplne zawodowe w kraju w 2001 roku
|
21 401 kJ/kg |
= 21.40 GJ/Mg |
= 0.730 tpu |
= 0.511 toe |
węgiel brunatny spalany przez elektrownie cieplne zawodowe w kraju w 2001 roku
|
8 655 kJ/kg |
= 8.66 GJ/Mg |
= 0.295 tpu |
= 0.207 toe |
węgiel kamienny na rynkach światowych – wartości opałowe w zakresie 6000 – 6600 kcal/kg
|
6 000 kcal/kg |
= 25.12 GJ/Mg |
= 0.857 tpu |
= 0.600 toe |
|
6 600 kcal/kg |
= 27.63 GJ/Mg |
= 0.943 tpu |
= 0.660 toe |
ropa naftowa – przyjmuje się średnią wartość opałową 10 000 kcal/kg
|
10 000 kcal/kg |
= 41.87 GJ/Mg |
= 1.429 tpu |
= 1.000 toe |
gaz ziemny – przyjmuje się średnią wartość opałową 10 000 kcal/1000 Nm3
|
1000 Nm3 |
= 10 000 kcal/kg |
= 41.87 GJ/Mg |
= 1.429 tpu |
= 1.000 toe |
DŁUGOŚĆ
Jednostka podstawowa w układzie SI – metr – 1 m
1 m = 0.001 km = 1000 m = 109 nm
Wybrane jednostki spoza układu SI:
|
mikron |
– 1 mm = 10–3 mm = 10-6 m = 0.001
mm |
|
|
rok świetlny |
= 9.46 x 1015 m |
|
|
mila morska |
= 1852 m |
|
|
mila ang. |
– 1 M. |
= 1609.34 m |
|
yard (jard) |
– 1 yd. |
= 0.9144 m |
|
foot (stopa) |
– 1 ft. |
= 0.3048 m |
|
inch (cal) |
– 1 in. |
= 2.54 cm |
|
1km |
= 0.6214 M. |
|
1 m |
= 1.094 yd. |
|
1 m |
= 3.281 ft. |
|
1 cm |
= 0.3937 in. |
OBJĘTOŚĆ
Jednostka podstawowa w układzie SI – metr sześcienny
– 1 m3
|
1 m3 = 1000 dm3 = 1000 l =
1000 000 cm3 |
||
|
tona rejestrowa (Register
Ton) |
= 2.83 m3 |
= 100 ft3 |
|
barrel (baryłka) |
= 0.15898 m3 |
|
|
cubic yard (jard sześc.) |
= 0.7646 m3 |
|
|
cubic foot (stopa sześc.) |
= 0.0283 m3 |
|
|
cubic inch (cal sześc.) |
= 16.387 cm3 |
|
|
imperial gallon (ang.) |
= 4.546 l |
|
|
US gallon (galon USA) |
= 3.785 l |
|
|
1 gallon |
= 4 quart |
= 8 pint |
|
1 m3 |
= 6.29 bbl. |
|
1 m3 |
= 1.308 cu. yd. |
|
1 m3 |
= 35.31 cu. ft |
|
1 cm3 |
= 0.061 cu. in. |
|
1 l |
= 0.22 imp. gal |
|
1 l |
= 0.264 US. gal |
Współczynniki przeliczeniowe – objętość
|
|
gal U.S. |
gal U.K. |
bbl |
ft3 |
l |
m3 |
|
U.S. gallon (gal) |
1 |
0.8327 |
0.02381 |
0.1337 |
3.785 |
0.0038 |
|
U.K. gallon (gal) |
1.201 |
1 |
0.02859 |
0.1605 |
4.546 |
0045 |
|
Barrel (bbl) |
42.0 |
34.97 |
1 |
5.615 |
159.0 |
0.159 |
|
Cubic foot (ft3) |
7.48 |
6.229 |
0.1781 |
1 |
28.3 |
0.0283 |
|
Litre (l) |
0.2642 |
0.220 |
0.0063 |
0.0353 |
1 |
0.001 |
|
Cubic metre (m3) |
264.2 |
220.0 |
6.289 |
35.3147 |
1000.0 |
1 |
Źródło:
Coal Information 2001 – International Energy Agency
POWIERZCHNIA
Jednostka podstawowa w układzie SI – metr kwadratowy
– 1 m2
|
ar |
– 1 a |
= 100 m2 |
|
hektar |
– 1 ha = 100 a |
= 100 a = 10 000 m2 |
|
1 km2 |
– 100 ha |
= 10 000 a |
|
acre (akr) |
– 4047 m2 |
= 0.4 ha |
|
square mile (mila kwadr.) |
= 2.59 km2 |
|
|
square yard (jard kwadr.) |
= 0.8361 m2 |
|
|
square foot (stopa kwadr.) |
= 0.0929 m2 |
|
|
square inch (cal kwadr.) |
= 6.4516 cm2 |
|
|
1 ha |
= 2.471 ac. |
|
1 km2 |
= 0.3861 sq. M. |
|
1 m2 |
= 1.196 sq. yd. |
|
1 m2 |
= 10.76 sq. ft. |
|
1 cm2 |
= 0.155 in. |
MASA
Jednostka podstawowa w układzie SI. – kilogram – kg
|
1 kg = 100 dag = 1 000 g |
= 1 000 000 mg |
||
|
tona |
– 1 t |
= 1 Mg |
= 1000 kg |
|
kwintal |
– 1 q |
= 100 kg |
|
|
pound (funt) |
– 1 lb. |
||
|
ounce (uncja) |
– 1 oz. |
||
|
1 lb. |
– 16 oz. |
||
|
long ton (tona ang.) |
– 1 t. |
= 1016 kg |
= 2240 lbs. |
|
short ton (tona USA) |
– 1 sh. t. |
= 907 kg |
= 2000 lbs. |
|
1 kg |
= 2.205 lbs |
|
1 g |
= 0.0353 oz. |
Współczynniki przeliczeniowe – masa
|
|
kg |
t |
lt |
st |
Lb |
|
kilogramme (kg) |
1 |
0.001 |
9.84 x 10-4 |
1.102 x 10-3 |
2.2046 |
|
ton/tonne (t) |
1000 |
1 |
0.984 |
1.1023 |
2204.6 |
|
long ton (lt) |
1016 |
1.016 |
1 |
1.120 |
2240.0 |
|
short ton (st) |
907.2 |
0.9072 |
0.893 |
1 |
2000.0 |
|
pound (lb) |
0.454 |
4.45 x 10-4 |
4.46 x 10-4 |
5.0 x 10-4 |
1 |
Źródło:
Coal Information 2001 – International Energy Agency
Przedrostki i symbole do tworzenia jednostek wielokrotnych i
podwielokrotnych
|
101 |
deca (da) |
|
10-1 |
deci (d) |
|
102 |
hecto (h) |
|
10-2 |
centi (c) |
|
103 |
kilo (k) |
|
10-3 |
milli (m) |
|
106 |
mega (M) |
|
10-6 |
micro (μ) |
|
109 |
giga (G) |
|
10-9 |
nano (n) |
|
1012 |
tera (T) |
|
10-12 |
pico (p) |
|
1015 |
peta (P) |
|
10-15 |
femto (f) |
|
1018 |
exa (E) |
|
10–18 |
atto (a) |
|
|
PL |
UK |
US |
|
1 000 000 |
milion |
one million |
one million |
|
1 000 000 000 |
miliard |
one thousend million |
one billion |
|
1 000 000 000 000 |
bilion |
one billion |
one trillion |
|
1 000 000 000 000 000 |
trylion |
one thousand billion |
one quadrillion |
|
1 000 000 000 000 000 000 |
kwadrylion |
one trillion |
one quintillion |